سه شرط فرگوسن قبل از گفتن هر چیزی

هیچ کسی به اندازه‌ی یک کمدین حرفه‌ای در تشخیص این قوی نیست، که کجا حرفی رو باید بزنه و کجا باید از گفتن حرف‌هاش دوری کنه. در ادامه سه تا شرط رو مطرح می‌کنم که کِرِیگ فِرگوسن، کُمِدیَنِ مشهور، معرفی کرده. که قبل از گفتن هر چیزی، باید رعایتشون کنیم.

سه سوال ضروری

فرض کن در مهمونی‌ای هستی. و یکی از دوست‌هات رو می‌بینی، که بلوز مسخره‌ای به تنش کرده. و می‌خوای که نظرت رو به دوستت بگی. قبلش، بیا یکی یکی از خودت بپرس تا ببینی که سه شرط لازم برای مطرح کردن نظرت رو داری یا نه.

۱. آیا «این» باید گفته بشه؟

اول از همه از خودت بپرس که آیا لازم هست که دوستت بدونه که بلوزش مسخرست؟ مثلن، ممکنه دوستت شخصی باشه، که خودش می‌دونه که بلوز مسخره‌ای پوشیده. و اصلن از عمد این کار رو کرده. اگر بهش بگی که بلوزش مسخرست، فقط چیزی که خودش می‌دونه رو براش تکرار کردی.

یا شاید می‌دونی که هر چقدر هم که این موضوع بهش گفته بشه، آخرش کار خودش رو می‌کنه. پس چرا الکی نَفَسِت رو هدر می‌دی؟

چرا مهمه که این سوال رو از خودمون بپرسیم؟ چون که این سوال بهمون کمک می‌کنه تا عواقب و تاثیرگذاری حرفمون رو بسنجیم. تا ببینیم آیا لزومی داره که «این» رو بگیم؟

۲. آیا «این» باید الان گفته بشه؟

این سوال، زمان و موقعیت رو مورد بررسی قرار می‌ده. فرض کن که دوستت، وسط مهمونی بدونه که بلوزش مسخرست. آیا توانایی عوض کردن بلوزش رو داره؟ اگر نداشته باشه، فقط در کل اون مراسم، حس می‌کنه که همه دارن پشت سرش حرف می‌زنن و اوقاتش جهنم می‌شه. شاید بهتر باشه که بعدن بهش بگی.

یک زمانی هم، ممکنه بدونی که این بلوز رو دیگه قرار نیست که بپوشه. این که بدونه که بلوزش مسخرست، باعث می‌شه که نسبت به خاطره‌ی اون مهمونی تجربه‌ی افتضاحی داشته باشه. در اون صورت اصلن ندونه بهتر نیست؟

زمان‌هایی هست که گفتن این که لباس مناسبی نپوشیده، لازم به نظر میاد. اما اگر اسلحه‌ای به دست داشته باشه و همین الان از سر دعوایی بیرون اومده باشه، آیا باز هم عاقلانست که بحثِ شیرینِ عدمِ تطابقِ سلیقه‌هاتون وسط بکشی؟

وقتی ما این سوال رو از خودمون می‌پرسیم، داریم می‌بینیم که تاثیر موقعیت، روی نتیجه کارمون، چیه. در نتیجه از ایجاد بحث، در زمانی که لطفی برای هیچ کی نداره جلوگیری می‌کنیم.

۳. آیا «این» باید الان، توسط من، گفته بشه؟

آخرین سوال، سوالی هست که می‌پرسه که آیا تو بهترین شخصی هستی که می‌تونه این موضوع رو بگه؟ فرض کن که تو، کسی هستی که دوستت، اصلن سلیقش رو قبول نداره. آیا تو شخص مناسبی هستی که بهش بگه لباس خوبی نپوشیده؟

یا فرض کن که تو شاهد یک زورگیری خیابونی هستی. در این موقعیت، باید شخصی مانع این درگیری بشه (شرط اول). و الان هم این اتفاق باید بیوفته (شرط دوم). اما اگر تو یک پلیس مسلح نباشی، دخالتت باعث می‌شه که این درگیری، بجای یک قربانی، دو قربانی داشته باشه. (شرط سوم)

این سوال بهمون کمک می‌کنه تا صلاحیت خودمون رو در موقعیت بدونیم. گاهی من اصلن صلاحیت لازم برای دخالت رو ندارم، و دخالت من، فقط باعث بدتر شدن اوضاع می‌شه. اینجا باید دنبال شخصی بگردم که صلاحیت لازم رو برای گفتن «این» رو داشته باشه. گاهی هم من صلاحیت لازم رو برای مطرح کردن چیزی دارم. اما اگر شخصی وجود داره که بهتر و موثرتر از من می‌تونه دخالت کنه، بهتره که من موقعیت رو در دست‌های موثرش بگذارم.

چرا باید از شرط‌های فرگوسن استفاده کنیم؟

سه شرط فرگوسن، شاید کامل و بی‌نقص نباشن؛ اما مناسب موقعیت‌های هستن که باید سریع نسبت به گفته شدنِ چیزی، تصمیم بگیریم. این سه سوال کمک می‌کنن تا رایج‌ترین اشتباه‌هامون رو پیدا کنیم. همینطور هنگامی که تصمیم می‌گیریم که آیا «این حرف رو بگم یا نه؟» این سه سوال بهمون کمک می‌کنن، تا زمانی که گفتن حرفی لازم نیست گفته بشه (شرط اول)، یا موقعیت گفتنش مناسب نیست (شرط دوم) یا صلاحیت گفتنش رو نداریم (شرط سوم)، رو شناسایی کنیم. ولی گاهی هم بررسی این سه مورد و دیدن این که همه‌ی شرایط رو داریم بهمون انگیزه می‌ده که حرف‌هایی که سخت، اما لازمن رو، بگیم.

ممکنه فکر کنی که این سه قانون، بدیهی‌تر از اونن که به‌دردت بخورن. اما وقتی که امتحانشون کنی، سوپرایز می‌شی از این که این سه سوال ابتدایی، چقدر در تصمیم‌هات تاثیر می‌گذاره و چقدر پشیمونی رو در زندگیت کاهش می‌ده.


شروع نوشتار: ۲۵ آبان ۱۳۹۶
پایان ویرایش اول: ۳۰ آبان ۱۳۹۶
پایان ویرایش دوم: ۱ آذر ۱۳۹۶
پایان ویرایش سوم: ۱ آذر ۱۳۹۶
انتشار ویرایش سوم: ۱ آذر ۱۳۹۶

1 دیدگاه برای «سه شرط فرگوسن قبل از گفتن هر چیزی»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *